Kontekst
Germaniyaning Wirecard toʻlov xizmatlari kompaniyasi tez oʻsdi va 2018-yil sentabrida Germaniya fond bozorining asosiy indeksi — DAX tarkibiga kirdi. Hisobotlariga koʻra, tushumining salmoqli qismi Osiyodagi hamkorlar orqali kelgan.
Alomat
2019-yildan Financial Times kompaniyaning Osiyodagi boʻlinmalarida shubhali operatsiyalar haqida tekshiruvlar eʼlon qildi. Kompaniya ayblovlarni rad etdi. Germaniyaning moliyaviy regulyatori BaFin esa uning aksiyalarini qisqa sotishni vaqtincha taqiqladi va jurnalistlar ustidan shikoyat qildi.
Sabab
Hisobotlarda koʻrsatilgan pul yillar davomida bevosita bank bilan solishtirilmagan. Eʼlon qilingan maʼlumotlarga koʻra, ishonchli boshqaruv hisoblaridagi qoldiqlar tasdigʻi banklarning oʻzidan emas, vositachilar orqali kelgan. Shu sababli hisobotdagi raqamlar haqiqiy puldan farq qilishi mumkin edi va buni hech kim koʻrmagan.
Ayrilish nuqtasi
Investorlar, auditorlar va regulyator uchun tanlov: kuchli kompaniyaning hisobotlariga ishonish yoki eng muhim narsani — hisoblarda pul borligini tekshirish.
Qaror
2020-yil bahorida KPMG maxsus auditi tushumning bir qismini tasdiqlay olmaganini bildirdi. 2020-yil iyunida EY auditori 2019-yil hisobotlarini imzolashdan bosh tortdi: Filippin banklaridagi ishonchli boshqaruv hisoblarida €1,9 mlrd borligini tasdiqlay olmadi.
Ijro
Bosh direktor isteʼfoga chiqdi. Kompaniya pul, katta ehtimol bilan, mavjud emasligini tan oldi. 2020-yil 25-iyunda Wirecard kreditorlar oldida taxminan €3,5 mlrd qarz bilan toʻlovga qobiliyatsizlik haqida ariza berdi.
Natija
Wirecard toʻlovga qobiliyatsizligini eʼlon qilgan birinchi DAX kompaniyasi boʻldi. Bu voqea Germaniya Federativ Respublikasi tarixidagi eng yirik moliyaviy firibgarlik deb baholanadi va Germaniyada moliya bozori nazoratini isloh qilishga olib keldi.
Bu siz uchun nimani anglatadi
Kompaniyaning kattaligi uning raqamlarini ishonchli qilib qoʻymaydi. Strategiyadan biznesni sotishgacha har bir qaror hisobga tayanadi. Shu sababli EMET modelining markazida hisobning ishonchliligi turadi.
- Hisobotlaringizdagi qoldiqlarni oxirgi marta qachon bevosita bank koʻchirmasi bilan solishtirgansiz?
- Qaysi raqamlarni ishonchli odam tayyorlagani uchun tekshirmasdan qabul qilasiz?
- Hisobingizni uni yuritadigan odamdan mustaqil ravishda kim tekshira oladi?
Biz hisobdagi pul, qarz va zaxiralarni birlamchi hujjatlar hamda tashqi tasdiqlar bilan solishtirishdan boshlagan boʻlardik: bank koʻchirmalari, solishtirma dalolatnomalar va ombordagi haqiqiy qoldiqlar.
Muhim sanalar
| Yil | Voqea |
|---|---|
| 2018, sentabr | Wirecard DAX tarkibiga kiradi |
| 2019 | Financial Times tekshiruvlari; BaFin kompaniya aksiyalarini qisqa sotishni taqiqlaydi |
| 2020, aprel | KPMG maxsus auditi tushumning bir qismini tasdiqlay olmaydi |
| 2020, iyun | EY hisobotlarni imzolashdan bosh tortadi; €1,9 mlrd topilmaydi |
| 2020, 25-iyun | Toʻlovga qobiliyatsizlik haqida ariza beriladi |
