Kontekst
Netflix DVD’larni pochta orqali ijaraga beradigan saytini 1998-yil aprelida ishga tushirdi. 1999-yilda kechiktirish jarimalarisiz obunaga oʻtdi. 2000-yilda kompaniya oʻzini Blockbuster’ga $50 mln ga sotishni taklif qildi, ammo Blockbuster rad etdi. 2000-yillar oʻrtalariga kelib pochta orqali ijara foydali biznesga aylandi.
Alomat
DVD ijarasi oʻsishda davom etardi, ammo internet tezligi va qurilmalar tarqalishi filmlarni tarmoq orqali yetkazishni bir necha yillik masalaga aylantirdi. Foydali model pul keltirishdan toʻxtamasidan oldin eskirishi mumkin edi.
Sabab
Pochta orqali ijara iqtisodiyoti jismoniy logistikaga tayangan: omborlar, konvertlar va pochta xarajatlari. Qoidalarni kontent litsenziyalari va texnologiya belgilaydigan raqamli yetkazishda bu ustunliklarning qiymati yoʻq edi.
Ayrilish nuqtasi
Foydali model oʻsayotgan paytda uni himoya qilish yoki joriy daromadni zaiflashtirish xavfi bilan keyingi modelga sarmoya kiritish.
Qaror
2007-yil yanvarida Netflix DVD obunasiga qoʻshimcha sifatida onlayn tomoshani ishga tushirdi. Kompaniya bir necha yil ikkala modelni parallel yuritdi va sarmoyalarini asta-sekin strimingga oʻtkazdi.
Ijro
Oʻtish tekis kechmadi. 2011-yilda kompaniya narxlarini oʻzgartirdi va DVD ijarasi alohida Qwikster xizmatiga ajratilishini eʼlon qildi. Mijozlar buni yomonlashish deb qabul qildi, kompaniya yuz minglab obunachilarini yoʻqotdi. Bir oy oʻtib Qwikster’dan voz kechildi. 2013-yilda ilk original serial — House of Cards chiqdi. 2016-yilda xizmat yana 130 mamlakatda ishga tushdi.
Natija
Striming Netflix’ning asosiy biznesiga aylandi, DVD’larni pochta orqali ijaraga berish esa 2023-yil sentabrigacha davom etdi. Kompaniya oʻn besh yildan ortiq vaqt davomida ikkita modelni bir vaqtda yuritdi.
Bu siz uchun nimani anglatadi
Transformatsiya eski model oʻtish xarajatlarini hali qoplay olayotgan paytda boshlanadi. Qwikster koʻrsatganidek, xatolar muqarrar, ammo ularning narxi kechikishdan pastroq.
- Modelingizning qaysi qismi hali pul keltiryapti, ammo endi oʻsmayapti?
- Sohangizda texnologiya qoidalarni qayerda oʻzgartiryapti?
- Joriy model hali ishlayotgani uchun nimani ortga suryapsiz?
Biz tushumni oʻsayotgan va eskirayotgan qismlarga ajratishdan, eskirayotgan qism oʻtishni necha yil moliyalashtira olishini hisoblashdan boshlagan boʻlardik.
Muhim sanalar
| Yil | Voqea |
|---|---|
| 1998, aprel | DVD’larni pochta orqali ijaraga berish sayti ishga tushadi |
| 1999 | Obunaga oʻtiladi |
| 2000 | Kompaniyani Blockbuster’ga $50 mln ga sotish taklifi; Blockbuster rad etadi |
| 2007, yanvar | Onlayn tomosha ishga tushadi |
| 2011 | Narxlar oʻzgarishi va Qwikster voqeasi |
| 2013, fevral | Ilk original serial — House of Cards |
| 2016, yanvar | Yana 130 mamlakatda ishga tushish |
| 2023, sentabr | DVD ijarasi yopiladi |
